ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
149
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
عبد اللّه بن ادريس بن يزيد اودى كوفى و يوسف بن ابى يوسف قاضى ( مشهور ) وفات يافتند . در آن سال براى دومين بار فديه ميان مسلمين و روم مقرر گرديد . مباشر و متصدى مبادله و فداى اسراء هم ثابت بن نصر بن مالك خزاعى بود . عده اسراء مسلمين ( كه فديه و خريدارى شد ) دو هزار و پانصد تن بود . سنه صد و نود و سه بيان وفات فضل بن يحيى ( برمكى ) در آن سال فضل بن يحيى بن خالد بن برمك در زندان « رقه » وفات يافت . علت مرگ او اين بود كه زبانش سنگين و مبتلا بفالج شده كه فك او از حركت باز مانده بود چندين ماه او را معالجه كردند و بهبودى حاصل نمود . او مىگفت : من ميل ندارم كه رشيد بميرد ( قبل از من ) زيرا روزگار او نزديك روزگار من است چون بهبودى يافت و قادر بر سخن گفتن شد دوباره مرض او عود نمود و زبانش بند آمد و در ماه محرم وفات يافت . برادرانش بر نعش او نماز خواندند كه همه در يك كاخ بازداشت شده بودند پس از اينكه جنازهء او را از مجلس بيرون بردند عموم مردم بر او نماز خواندند و سخت زارى و جزع كردند . او پنج ماه پيش از مرگ رشيد درگذشت . سن او چهل و پنج سال بود . او يكى بزرگترين نيكان عالم كه مانند او در عالم كسى نيامده بود . چون اخبار و داستانهاى او و خانوادهاش مشهور و معروف است ما از بيان آنها خوددارى كرديم . در آن سال سعيد طبرى معروف بجوهرى درگذشت . در آن سال ميان هرثمه و اتباع رافع جنگ واقع شد هرثمه پيروز شد و بخارا فتح كرد و بشير برادر رافع را اسير كرد و نزد رشيد فرستاد . بيان مرگ رشيد در آن سال در سيم ماه جمادى الاخره رشيد بسبب شدت مرض درگذشت .